'Ik legde briefjes onder haar kussen, 'stop met drinken''
In dit artikel lees je mijn verhaal dat ik gedeeld heb met Linda Meiden. Ik vertel hoe het is om op te groeien met een verslaafde ouder, afstand nemen van de situatie en mensen helpen die hetzelfde mee maken.
Merles moeder is alcoholverslaafd: 'Vroeger legde ik briefjes onder haar kussen, 'Stop met drinken''
Toen Merle Reijnders (28) een puber was, merkte ze dat het bij haar thuis anders was dan bij vriendinnen. Een van de belangrijkste redenen was de ernstige alcoholverslaving van haar moeder. “Toen mijn broertje vroeg wanneer mama ging stoppen met drinken, wist ik dat ik niet de enige was die doorhad wat er speelde.”
Ze belt met LINDA.meiden om te vertellen over het opgroeien met een verslaafde ouder, afstand nemen van de situatie én mensen helpen die hetzelfde meemaken.
Moeder met alcoholverslaving
De alcoholverslaving was merkbaar in huis, begint Merle. “Zo was mijn moeder vaak afwezig, omdat ze veel sliep. Als kind voelde ik al dat er iets niet klopte, maar ik kon er nog geen naam aan geven. Pas toen ik als tiener vaker bij vriendinnen over de vloer kwam, merkte ik op dat het bij hen thuis anders was. Dat besef werd extra pijnlijk toen ook mijn broertje vragen begon te stellen.”
“Thuis spraken we regelmatig over de situatie”, vervolgt ze. “Met mijn vader en broertje heb ik vaak gesprekken gevoerd over de verslaving, maar iedereen ging er anders mee om. De een kan het niet zien, de ander wil het niet zien. Want: als je het ziet, dan moet je er wat mee.”
Ook met mijn moeder hebben we veel gesprekken gevoerd, soms met haar vriendinnen en haar jongere zus erbij. We maakten ons zorgen en zeiden dat dit niet langer zo kon. Zelf legde ik meerdere keren briefjes onder haar hoofdkussen met teksten als ‘Het leven is echt leuker zonder. Stop met drinken’. Maar ze zat zo diep in haar verslaving dat mijn woorden haar niet bereikten. Ze bleef ontkennen dat er een probleem was en verschool zich achter het idee dat iedereen in het dorp wel van een borrel hield.”
Hoop op verandering
Op Merles 21e verjaardag ging haar moeder voor het eerst naar een kliniek. “Ze kwam er terecht doordat ze medische klachten kreeg, waardoor het noodzakelijk werd dat ze minder ging drinken – het liefst zelfs stopte. Helaas mocht het niet baten, want twee weken na de opname viel ze terug. Ik denk dat het kwam doordat ze het probleem nog niet inzag en daardoor geen hulp wilde. Ze was nog niet op het punt dat een opname daadwerkelijk iets zou doen.”
In de jaren daarna werd Merles moeder nog een aantal keer opgenomen. Het lukte haar om een tijdje nuchter te blijven, maar ze viel altijd terug. Om die reden besloot Merle afstand te nemen van haar moeder. “Ik moet mezelf beschermen. Al blijft ze iemand waarmee ik altijd verbonden zal zijn. Ik weet dat zij er niet voor kiest om verslaafd te zijn, maar om daar als haar dochter mee om te gaan, blijft lastig.”
Merle vindt het erg voor haar moeder dat het zo ver heeft moeten komen, en worstelt tegelijkertijd met gevoelens van verantwoordelijkheid, schaamte en machteloosheid. “Je ziet iemand waar je veel van houdt, maar je kunt niets doen. Dat is ook geen kattenpis. Desondanks heb ik lange tijd geprobeerd haar te helpen – ik werd haar redder. Dat hielp haar, en mij, uiteindelijk niet verder. Pas toen ik inzag dat ik haar niet kon redden, leerde ik mijn eigen grenzen te bewaken.”
Groot gemis
Merle geeft aan dat de verslaving ervoor heeft gezorgd dat ze veel ‘meidendingen’ met haar moeder heeft gemist. “Van vriendinnen hoorde ik over de intense band met hun moeder, die ze beschreven als hun beste vriendin. Dat heb ik nooit gehad. Bij ons was het minder rooskleurig: mijn moeder was verslaafd en ik ging daar regelmatig de confrontatie over aan. Er waren veel ruzies.”
Wat ze het meest heeft gemist, is erkenning. “Van mijn moeder, maar ook van mijn omgeving. Dat komt ook doordat ik nooit écht deelde wat er achter onze voordeur speelde. Het was alsof we een toneelstuk opvoerden. In de hoop dat we toch zo’n moeder-dochterband zouden krijgen, bleef ik wel veel met haar delen. Helaas werd het nooit zoals ik had gewild.”
Zilveren randje
Hoewel haar thuissituatie Merle veel heeft gekost, ziet ze inmiddels ook dat haar ervaring haar iets heeft gebracht. “Ik heb een goede band met mijn broertje en vader. En ik heb er mijn kracht van gemaakt dat ik precies weet hoe naasten van iemand met een alcoholprobleem zich voelen. Ik kan voor hen het klankbord zijn dat ik zelf zo heb gemist. De lessen die ik leerde, gebruik ik nu om anderen te ondersteunen.”
Omdat ze zelf jarenlang zocht naar erkenning en praktische steun, besloot Merle daar iets mee te doen. Een jaar geleden richtte ze Merle Support op, een organisatie waar naasten van mensen met een verslaving terechtkunnen voor steun en herkenning. “Je kunt met zoveel vragen rondlopen: hoe kan ik het beste helpen? Moet ik de flessen opruimen of juist niet? Hoe ga ik zelf met alcohol om? En bij wie kan ik terecht met gevoelens van verdriet, machteloosheid en boosheid? Via mijn organisatie help ik anderen met vragen waar ik destijds nergens mee terechtkon.”
Door haar persoonlijke ervaring weet ze bij anderen precies de vinger op de zere plek te leggen. “Ik voel het als ze zeggen: het lukt me niet, ik ben bang, ik ben boos of ik schiet in een reddersrol. Juist omdat ik dit inzicht heb, kan ik hen bijstaan. Ze hoeven het niet alleen te doen. We onderzoeken samen wat helpt, wat juist niet werkt, en hoe ze zichzelf kunnen ondersteunen tijdens elke fase waarin een dierbare afhankelijk is van alcohol. Alles vanuit een liefdevolle benadering.”
Loyaliteit
Wat Merle veel ziet, en zelf heeft ervaren, is de strijd die naasten hebben als het aankomt op loyaliteit. “Zeker als kind. Nooit écht vertellen hoe het zit, omdat je je ouders niet in verlegenheid wilt brengen. Altijd mooi weer spelen om niet te laten merken hoe angstig je bent. Ik denk dat mensen echt onderschatten hoe bang je bent om iemand aan een verslaving te verliezen. Dat verdriet bij mensen, dat begrijp ik als geen ander.
Het eerlijkste antwoord op de vraag hoe ik de toekomst met mijn moeder zie, is: ik weet het echt niet. Het zal deels van haar afhangen en deels van hoe ik in mijn vel blijf zitten. Uiteindelijk vind ik persoonlijke ontwikkeling belangrijk; ik blijf praten met mensen – niet alleen om hun vragen te beantwoorden, maar ook om mijn eigen verhaal te kunnen delen. Zodat ik een liefdevolle versie van mezelf kan zijn en niet vanuit mijn boze kind handel. Hopelijk werkt dat allemaal door in Merle Support. De droom is dat het uitgroeit tot een bedrijf waarmee we nog meer mensen kunnen bijstaan op concrete en praktische manieren. Dat mensen weten: ik hoef dit niet alleen te dragen. Dat is precies wat ik vroeger zelf had willen horen.”
Kamp jij (of iemand die je kent) met een alcoholprobleem en zoek je hulp om te minderen of stoppen met alcohol? Kijk dan op www.alcoholinfo.nl, volg een anonieme online cursus via www.minderdrinken.nl of bezoek merlesupport.nl.